<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></title><description><![CDATA[AI Strategy & Governance | Leadership Adj. Prof. AI Data Analytics & Consumer Behaviour | CEO @DeVinceDigital 💜 Data-informed. Human-decided ✨ Parlo di AI governance, responsabilità, sovranità cognitiva e collaborazione uomo–macchina.]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Te5V!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc2065ff4-487f-4cd5-b790-c38e8011302c_1024x1024.png</url><title>Nicoletta De Vincenzi</title><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Sat, 08 Aug 2026 14:30:52 GMT</lastBuildDate><atom:link href="https://nicolettadevincenzi.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></copyright><language><![CDATA[it]]></language><webMaster><![CDATA[nicolettadevincenzi@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[nicolettadevincenzi@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[nicolettadevincenzi@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[nicolettadevincenzi@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[L’AI non ha bisogno solo di regole. Ha bisogno di governance.]]></title><description><![CDATA[La lettera aperta firmata da oltre 1.100 ricercatori ci ricorda che la vera sfida non &#232; controllare la tecnologia, ma progettare come prendiamo decisioni insieme all&#8217;intelligenza artificiale.]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/lai-non-ha-bisogno-solo-di-regole</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/lai-non-ha-bisogno-solo-di-regole</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Sat, 01 Aug 2026 15:50:25 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><strong>Quando oltre mille ricercatori chiedono di rallentare l&#8217;AI, il problema non &#232; la tecnologia. &#200; il governo delle decisioni.</strong></p><p>Questa settimana oltre 1.100 ricercatori, ingegneri e professionisti dell&#8217;intelligenza artificiale provenienti da organizzazioni come OpenAI, Anthropic, Google DeepMind e Meta hanno firmato la lettera aperta <strong>&#8220;Pacing the Frontier&#8221;</strong>, invitando il governo degli Stati Uniti a sostenere strumenti di governance capaci, se necessario, di rallentare deliberatamente lo sviluppo dei sistemi di AI pi&#249; avanzati.</p><p>Il messaggio &#232; semplice ma sorprendente.</p><p>Non chiedono di fermare l&#8217;innovazione.</p><p>Chiedono di costruire meccanismi di governance capaci di rallentare deliberatamente lo sviluppo dei modelli di frontiera qualora diventasse necessario.</p><p>&#200; un cambiamento culturale importante.</p><p>Per anni il dibattito pubblico si &#232; concentrato quasi esclusivamente sulle capacit&#224; dell&#8217;intelligenza artificiale.</p><p>Quanto sar&#224; intelligente?</p><p>Quali lavori sostituir&#224;?</p><p>Quanto crescer&#224;?</p><p>Oggi, invece, la domanda che arriva proprio da chi costruisce questi sistemi &#232; diversa.</p><p><strong>Chi decide quando accelerare e quando fermarsi?</strong></p><p>&#200; una domanda che riguarda molto pi&#249; il management che l&#8217;informatica.</p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png" width="1536" height="1024" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:1536,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:0,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!qoNl!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4ca58291-aaee-42f8-a6bc-c37ab1a6987a_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Il vero cambiamento: dall&#8217;AI Safety alla Decision Governance</strong></p><p>Negli ultimi anni abbiamo parlato molto di AI Safety.</p><p>Sicurezza dei modelli.</p><p>Allineamento.</p><p>Bias.</p><p>Controlli.</p><p>Sono tutti temi fondamentali.</p><p>Ma rischiano di concentrarsi sul comportamento della macchina invece che sul comportamento delle organizzazioni.</p><p>Per questo credo che il passaggio decisivo sia un altro.</p><p>Non basta governare l&#8217;intelligenza artificiale.</p><p>Bisogna governare <strong>come prendiamo decisioni insieme all&#8217;intelligenza artificiale</strong>.</p><p>La differenza &#232; sottile solo in apparenza.</p><p>La prima domanda &#232; tecnica.</p><p>La seconda &#232; manageriale.</p><p></p><p><strong>Il rischio non &#232; perdere il controllo della macchina</strong></p><p>&#200; perdere il controllo del processo decisionale.</p><p>Quando un&#8217;organizzazione introduce sistemi di AI in marketing, HR, finanza, customer service o operations, la trasformazione non riguarda solo l&#8217;automazione.</p><p>Cambia la distribuzione dell&#8217;autorit&#224; decisionale.</p><p>Chi formula le opzioni?</p><p>Chi produce le raccomandazioni?</p><p>Chi approva?</p><p>Chi si assume la responsabilit&#224; finale?</p><p>Se queste domande non trovano una risposta esplicita, l&#8217;organizzazione inizia lentamente a delegare decisioni senza averlo realmente scelto.</p><p>Ed &#232; proprio qui che nasce il rischio.</p><p>Non da un algoritmo fuori controllo.</p><p>Ma da un management che non ha pi&#249; piena consapevolezza di dove venga esercitato il giudizio.</p><p></p><p><strong>L&#8217;AI sta diventando un&#8217;infrastruttura decisionale</strong></p><p>Per molti anni abbiamo considerato l&#8217;intelligenza artificiale uno strumento.</p><p>Oggi questa definizione non &#232; pi&#249; sufficiente.</p><p>L&#8217;AI sta diventando l&#8217;infrastruttura attraverso cui informazioni, suggerimenti e raccomandazioni attraversano l&#8217;organizzazione.</p><p>&#200; sempre pi&#249; presente nei flussi decisionali.</p><p>E quando cambia l&#8217;infrastruttura, cambia inevitabilmente anche il modo in cui le aziende decidono.</p><p>&#200; per questo che parlare soltanto di adozione tecnologica &#232; riduttivo.</p><p>La vera sfida riguarda il disegno dell&#8217;architettura decisionale.</p><p></p><p><strong>Il vantaggio competitivo non sar&#224; avere pi&#249; AI</strong></p><p>Molte imprese stanno ancora ponendosi la domanda sbagliata.</p><p><em>&#8220;Quale modello dovremmo utilizzare?&#8221;</em></p><p>La domanda strategica dovrebbe essere diversa.</p><p><strong>Come progettiamo processi decisionali nei quali intelligenza artificiale e giudizio umano collaborano in modo chiaro, verificabile e responsabile?</strong></p><p>Le organizzazioni che sapranno rispondere a questa domanda avranno un vantaggio competitivo difficilmente replicabile.</p><p>Perch&#233; i modelli diventeranno rapidamente una commodity.</p><p>La qualit&#224; delle decisioni, invece, rester&#224; una competenza organizzativa.</p><p></p><p><strong>Una riflessione finale</strong></p><p>Trovo significativo che questo messaggio non arrivi da osservatori esterni.</p><p>Arriva da persone che costruiscono quotidianamente queste tecnologie.</p><p>Quando gli stessi sviluppatori iniziano a discutere non solo di velocit&#224;, ma anche di limiti, significa che il dibattito &#232; entrato in una nuova fase.</p><p>La domanda non &#232; pi&#249; se l&#8217;intelligenza artificiale sar&#224; sempre pi&#249; potente.</p><p>Probabilmente lo sar&#224;.</p><p>La domanda &#232; un&#8217;altra.</p><p><strong>Sapremo costruire organizzazioni in cui l&#8217;intelligenza artificiale renda migliori le decisioni umane, invece di sostituirle silenziosamente?</strong></p><p>Credo che nei prossimi anni il vantaggio competitivo non dipender&#224; soltanto dalla capacit&#224; di adottare l&#8217;intelligenza artificiale, ma dalla capacit&#224; di progettare processi decisionali nei quali tecnologia, responsabilit&#224; e giudizio umano restino profondamente integrati.</p><p>Perch&#233; l&#8217;AI pu&#242; generare conoscenza.</p><p>Pu&#242; formulare raccomandazioni.</p><p>Pu&#242; accelerare le decisioni.</p><p>Ma la responsabilit&#224; di decidere resta, e deve restare, umana.</p><p></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png" width="1536" height="1024" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:&quot;normal&quot;,&quot;height&quot;:1024,&quot;width&quot;:1536,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:0,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!19tJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5ab1904-6418-417e-861d-b0c7eb94c680_1536x1024.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Fonti</strong></p><p><strong>Open Letter &#8211; Pacing the Frontier</strong><br>https://www.pacingthefrontier.com</p><p><strong>CNN</strong> &#8211; <em>More than 1,100 AI experts urge governments to prepare to slow frontier AI development</em><br>https://edition.cnn.com/2026/07/28/tech/ai-development-tech-employees-open-letter</p><p><strong>Business Insider</strong> &#8211; <em>Over 1,100 AI workers sign letter asking US to support tools that &#8220;pace the frontier of automated AI development&#8221;</em><br>https://www.businessinsider.com/ai-open-letter-automated-development-2026-7</p><p><strong>The Verge</strong> &#8211; <em>AI leaders sign a statement asking the government to prepare for automated AI research</em><br>https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/972161/ai-leaders-us-government-openai-anthropic-google-meta</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Governare l’AI significa scegliere quale umanità preservare]]></title><description><![CDATA[Stiamo costruendo sistemi sempre pi&#249; intelligenti. Ma ci siamo davvero chiesti quale idea di essere umano stiamo incorporando?]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/governare-lai-significa-scegliere</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/governare-lai-significa-scegliere</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Sun, 07 Jun 2026 21:45:40 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: justify;"><strong>Governare l&#8217;AI significa scegliere quale umanit&#224; preservare</strong></p><p style="text-align: justify;">La vera sfida dell&#8217;era dell&#8217;AI &#232; questa: l&#8217;umanit&#224; sapr&#224; diventare abbastanza saggia da governarla?</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png" width="1456" height="781" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/dc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:781,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2714718,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JXXp!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fdc0029c5-6689-4a7e-ae1a-dc5f003dbdaa_2674x1434.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;">C&#8217;&#232; una domanda che il dibattito sull&#8217;intelligenza artificiale tende a eludere.</p><p style="text-align: justify;">Riguarda la potenza dei modelli, la velocit&#224; dell&#8217;automazione, la precisione delle previsioni algoritmiche &#8212; ma soprattutto qualcosa di pi&#249; fondamentale: quale idea di essere umano stiamo incorporando nei sistemi che stiamo costruendo?</p><p style="text-align: justify;">La <em>Magnifica Humanitas</em> di Papa Leone XIV &#8212; firmata il 15 maggio 2026, prima enciclica papale interamente dedicata alla custodia della persona umana nel tempo dell&#8217;intelligenza artificiale &#8212; introduce questa domanda nel dibattito pubblico con una chiarezza insolita. E lo fa spostando il piano dell&#8217;analisi: dal lato della tecnologia a quello della societ&#224; che quella tecnologia sta contribuendo a costruire.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png" width="1456" height="722" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:722,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2570439,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!XMwg!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fad7ad55d-fcec-4e71-b9df-2008e43794c9_2650x1314.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p><strong>Il rischio pi&#249; sottile: la riduzione.</strong></p><p>La narrativa dominante sull&#8217;AI si concentra sulla sostituzione: quali lavori spariranno, quali competenze diventeranno obsolete, dove la macchina superer&#224; l&#8217;uomo.</p><p style="text-align: justify;">&#200; una domanda legittima. Ma esiste un rischio pi&#249; sottile &#8212; che l&#8217;AI riduca l&#8217;essere umano a variabile statistica, a profilo comportamentale, a sequenza di segnali da ottimizzare. </p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png" width="1456" height="758" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:758,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2592885,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hh83!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbd24faaa-260d-42fc-9f6d-2ec83a296a22_2758x1436.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Che velocit&#224;, performance e ottimizzazione diventino progressivamente i criteri attraverso cui organizzazioni e istituzioni definiscono valore, priorit&#224; e persino dignit&#224;.</p><p style="text-align: justify;">La questione decisiva, allora, &#232; di giudizio.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png" width="1456" height="781" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:781,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2222483,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!hpC5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa973e393-5f60-420b-94c5-ed93be6e10d9_2592x1390.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;"><strong>Simulare &#232; diverso da comprendere.</strong></p><p style="text-align: justify;">I sistemi AI simulano linguaggio, ragionamento, persino forme di empatia. Producono output spesso indistinguibili da quelli generati da un essere umano. Ma simulare una facolt&#224; &#232; diverso dal possederla.</p><p style="text-align: justify;">Un modello ottimizza una decisione senza assumersi la responsabilit&#224; delle sue conseguenze. Genera una risposta convincente senza attribuire significato a ci&#242; che produce. Imita l&#8217;empatia senza sperimentare alcuna relazione con l&#8217;altro.</p><p style="text-align: justify;">Questa distinzione &#8212; tra capacit&#224; di calcolo e giudizio umano &#8212; &#232; il fondamento su cui dovrebbe poggiare qualsiasi architettura di governance dell&#8217;AI.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png" width="1456" height="855" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:855,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2278407,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OThc!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93831d01-fd0e-4c3f-9900-4d5b18faf9eb_2344x1376.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;"><strong>La governance come scelta di civilt&#224;.</strong></p><p style="text-align: justify;">Molte organizzazioni affrontano la governance dell&#8217;AI come un problema di compliance o di gestione del rischio tecnologico. &#200; un approccio necessario, ma insufficiente.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png" width="1456" height="937" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:937,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3199151,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!nU6N!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F94128407-4ac8-44e6-82e7-2927c4a5e922_2260x1454.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;">La questione &#232; pi&#249; ampia: l&#8217;AI redistribuisce potere decisionale, modifica la costruzione della verit&#224; nello spazio informativo, trasforma il lavoro e ridefinisce i confini della responsabilit&#224;. Governarla significa interrogarsi su quali decisioni debbano restare umane e quali valori debbano orientare l&#8217;automazione.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png" width="1456" height="1023" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1023,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1806640,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!UItd!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3a1c4f17-ed73-4683-94f4-22bd71b801e3_2076x1458.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;">Pi&#249; i sistemi diventano autonomi, pi&#249; il valore umano si sposta dalla velocit&#224; di esecuzione alla capacit&#224; di attribuire senso, responsabilit&#224; e direzione alle decisioni. La governance diventa allora un&#8217;infrastruttura necessaria per preservare trasparenza, accountability e dignit&#224; umana all&#8217;interno di ecosistemi sempre pi&#249; automatizzati.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png" width="1456" height="1040" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1040,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2537451,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dNvt!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa8bb6d94-a539-4b5b-b766-25c47915abf4_2162x1544.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;"><strong>La misura del progresso.</strong></p><p style="text-align: justify;">L&#8217;intelligenza artificiale amplifica conoscenza, produttivit&#224; e capacit&#224; decisionali. Amplifica anche concentrazioni di potere, disuguaglianze e meccanismi di controllo.</p><p style="text-align: justify;">La differenza sar&#224; determinata dalla qualit&#224; della governance che saremo capaci di costruire &#8212; e dalla chiarezza con cui sapremo rispondere a una domanda che nessun algoritmo pu&#242; risolvere al posto nostro.</p><p style="text-align: justify;">Se l&#8217;intelligenza artificiale diventer&#224; pi&#249; potente, &#232; gi&#224; certo.</p><p style="text-align: justify;">Se l&#8217;umanit&#224; sapr&#224; diventare abbastanza saggia da governarla, &#232; ancora una scelta.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png" width="1456" height="568" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:568,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1852160,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/201021671?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Som6!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3b7287d5-e37e-4327-83be-cc3d584bb35a_2436x950.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p style="text-align: justify;"></p><p style="text-align: justify;">Se vuoi continuare a ragionare su questi temi, puoi seguirmi qui su Substack.</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Join my new subscriber chat]]></title><description><![CDATA[A private space for us to converse and connect]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/join-my-new-subscriber-chat</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/join-my-new-subscriber-chat</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Mon, 02 Mar 2026 10:57:02 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!KYZT!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe0f63c9a-2296-4c96-a2f9-52648999bb00_2000x1000.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Today I&#8217;m announcing a brand new addition to my Substack publication: Nicoletta De Vincenzi subscriber chat.</p>
      <p>
          <a href="https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/join-my-new-subscriber-chat">
              Read more
          </a>
      </p>
   ]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[AI Governance e Strategia: perché l’Intelligenza Artificiale è un’Infrastruttura Decisionale, non uno strumento.]]></title><description><![CDATA[Come l&#8217;intelligenza artificiale sta ridefinendo potere, responsabilit&#224; e architettura delle decisioni in aziende, istituzioni e mercati.]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/ai-governance-e-strategia-perche</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/ai-governance-e-strategia-perche</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Sun, 01 Mar 2026 17:58:42 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>AI strategy e governance: come integrare l&#8217;intelligenza artificiale senza perdere il controllo decisionale e l&#8217;accountability.</p><p>Per anni abbiamo parlato di intelligenza artificiale come di un tool.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Un assistente pi&#249; veloce.<br>Un software pi&#249; potente.<br>Un acceleratore di produttivit&#224;.</p><p>&#200; una narrativa rassicurante. Permette di integrare l&#8217;AI senza mettere in discussione la struttura organizzativa.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png" width="1456" height="783" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:783,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3107223,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ATT_!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd872f676-45f5-4803-8367-de58f0ef436a_2526x1358.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Ma &#232; una narrativa incompleta.</p><p>L&#8217;intelligenza artificiale contemporanea &#8211; in particolare i modelli fondazionali e i sistemi agentici &#8211; non si limita ad automatizzare compiti. Ridefinisce l&#8217;architettura delle decisioni.</p><p>E quando qualcosa ridefinisce il modo in cui si decide, non &#232; pi&#249; uno strumento operativo.</p><p>&#200; un&#8217;infrastruttura decisionale.</p><p>La differenza non &#232; semantica. &#200; strategica.</p><p>Uno strumento aumenta l&#8217;efficienza di un&#8217;azione gi&#224; definita.<br>Un&#8217;infrastruttura modella il sistema attraverso cui le decisioni vengono prese.</p><p>Una calcolatrice velocizza un calcolo.<br>Un CRM organizza dati.<br>Un software migliora un processo esistente.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png" width="1456" height="721" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:721,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3183297,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AIw3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6331512-18f0-4139-aaec-693015e68f68_2618x1296.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Ma quando un modello AI entra nel pricing, nella selezione del personale, nella gestione del rischio o nell&#8217;allocazione di capitale, non sta solo migliorando un&#8217;attivit&#224;.</p><p>Sta influenzando i criteri decisionali stessi.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png" width="1456" height="751" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:751,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3866787,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!IzYz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc5e77702-a938-452b-8d55-de644a2ea28c_2628x1356.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>E questo &#232; un cambiamento di potere.</p><p>Ogni sistema AI incorpora una funzione obiettivo: cosa ottimizzare.<br>Incorpora dati storici: cosa considerare rilevante.<br>Incorpora una struttura probabilistica: come trattare l&#8217;incertezza.<br>Incorpora vincoli architetturali: cosa &#232; possibile e cosa no.</p><p>Questi elementi non sono neutri.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png" width="1456" height="727" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:727,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4292004,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!1llD!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0ac666ab-e498-4d96-9998-881b82cec816_2762x1380.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Se un sistema ottimizza le conversioni, pu&#242; sacrificare equit&#224;.<br>Se ottimizza l&#8217;efficienza, pu&#242; aumentare la fragilit&#224;.<br>Se ottimizza l&#8217;engagement, pu&#242; amplificare la polarizzazione.</p><p>Quando integriamo l&#8217;AI nei processi aziendali, stiamo adottando implicitamente una gerarchia di priorit&#224;.</p><p>E quella gerarchia diventa operativa.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png" width="1456" height="729" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/fef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:729,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3063374,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mAAA!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffef29245-e44a-40d7-95d9-1bad05e1d073_2718x1360.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Molte organizzazioni oggi parlano di AI strategy.<br>Poche parlano di AI governance.</p><p>La strategia risponde alla domanda: dove applichiamo l&#8217;AI?<br>La governance risponde alla domanda: secondo quali criteri decide?</p><p>&#200; qui che emerge la maturit&#224;.</p><p>Un&#8217;azienda pu&#242; integrare chatbot, sistemi predittivi, modelli generativi e piattaforme di analytics. Ma se non ha mappato:</p><p>quali decisioni critiche sono influenzate dai modelli<br>chi mantiene la responsabilit&#224; finale<br>se i criteri sono auditabili<br>se esistono meccanismi di override<br>quali dipendenze infrastrutturali si stanno creando</p><p>allora non sta costruendo vantaggio competitivo.</p><p>Sta costruendo vulnerabilit&#224;.</p><p>Ogni infrastruttura genera dipendenza.</p><p>L&#8217;elettricit&#224;.<br>Internet.<br>Le reti logistiche globali.</p><p>Quando qualcosa diventa infrastrutturale, smette di essere opzionale.</p><p>Lo stesso sta accadendo con l&#8217;intelligenza artificiale.</p><p>Se pricing, HR, marketing, finanza e gestione del rischio dipendono da modelli esterni, la capacit&#224; di giudizio organizzativa diventa interconnessa con fornitori, data center, architetture proprietarie.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png" width="1456" height="697" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:697,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3534838,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!e9tH!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F7414aa62-fc01-4b90-9886-d5f426553fc9_2556x1224.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Qui entra in gioco un concetto chiave: sovranit&#224; cognitiva.</p><p>Non significa rifiutare l&#8217;AI.<br>Significa mantenere visibilit&#224; e controllo sui criteri decisionali incorporati nei sistemi.</p><p>Significa sapere:</p><p>quali metriche guidano le scelte<br>quali trade-off sono incorporati<br>quali bias sono strutturali<br>quali dipendenze sono critiche</p><p>Quando i criteri diventano opachi, il potere si concentra.</p><p>E quando il potere si concentra nell&#8217;infrastruttura, la leadership perde margine decisionale.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png" width="1456" height="733" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:733,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:3083194,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!xbKK!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F93d3e6e6-c3d3-4b03-90bd-e7b4ce1bde7d_2674x1346.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>L&#8217;automazione tradizionale sostituisce i compiti.<br>L&#8217;AI contemporanea ridefinisce il giudizio.</p><p>Un sistema che suggerisce il prezzo &#8220;ottimale&#8221; non sta solo facendo un calcolo. Sta influenzando la strategia e la percezione del valore.</p><p>Un sistema che filtra CV non sta solo risparmiando tempo. Sta influenzando opportunit&#224; e cultura organizzativa.</p><p>Un sistema che suggerisce investimenti non sta solo analizzando dati. Sta modellando la distribuzione del capitale.</p><p>In tutti questi casi, il centro non &#232; l&#8217;efficienza.</p><p>&#200; l&#8217;architettura delle scelte.</p><p>Se l&#8217;AI &#232; un&#8217;infrastruttura decisionale, la governance non pu&#242; essere un documento pubblicato dopo l&#8217;implementazione.</p><p>Deve essere progettazione preventiva.</p><p>Governare significa:</p><p>definire il perimetro decisionale<br>stabilire soglie di autonomia<br>creare meccanismi di intervento umano<br>monitorare drift e impatti sistemici<br>mantenere accountability esplicita</p><p>La governance non rallenta l&#8217;innovazione. La rende sostenibile.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png" width="1456" height="1154" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:1154,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:4113875,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/189563815?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!OIN5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff06d9448-282f-478b-a7ce-6c5699eab2aa_2008x1592.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Nel prossimo decennio, la differenza tra le organizzazioni non sar&#224; chi usa pi&#249; AI.</p><p>Sar&#224; chi la integra con maggiore maturit&#224; decisionale.</p><p>Chi sapr&#224; distinguere tra tool e infrastruttura.<br>Chi sapr&#224; integrare l&#8217;autonomia senza perdere il controllo.<br>Chi sapr&#224; bilanciare efficienza e resilienza.<br>Chi sapr&#224; preservare la sovranit&#224; cognitiva.</p><p>L&#8217;intelligenza artificiale non &#232; un assistente.</p><p>Non &#232; solo un software.</p><p>&#200; una struttura invisibile che modella il modo in cui scegliamo.</p><p>E quando qualcosa modella il modo in cui scegliamo, non &#232; pi&#249; una questione tecnica.</p><p>&#200; una questione di potere.</p><p>&#8212;</p><p>Nicoletta De Vincenzi<br>AI Strategy &amp; Governance<br>Data-informed. Human-decided.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[AI Governance 2026: AI Liability, EU AI Act e Sovranità Cognitiva nell’Era dell’Agentic AI]]></title><description><![CDATA[Un&#8217;analisi tecnica e giuridica dei nuovi modelli di responsabilit&#224; distribuita, supervisione umana e governance dinamica dell&#8217;intelligenza artificiale.]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/ai-governance-2026-ai-liability-eu</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/ai-governance-2026-ai-liability-eu</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Mon, 23 Feb 2026 15:37:20 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p>Nel 2026 l&#8217;intelligenza artificiale ha superato la fase dell&#8217;entusiasmo tecnologico.</p><p>Siamo entrati in un punto di inflessione civilizzazionale.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png" width="1456" height="854" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:854,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1745752,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188804549?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!F_Al!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe75b6bdb-de9a-4e96-9ce8-fc640408632f_2246x1318.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Non stiamo pi&#249; discutendo semplicemente di innovazione digitale o trasformazione aziendale. Stiamo discutendo di architetture di potere, sovranit&#224; tecnologica e responsabilit&#224; sistemica.</p><p>Chi controlla i modelli controlla i flussi decisionali.<br>Chi controlla i flussi decisionali influenza mercati, istituzioni e comportamenti collettivi.</p><p>La questione non &#232; quanto l&#8217;AI possa diventare potente.<br>La questione &#232; chi governa quella potenza &#8212; e con quali strumenti di accountability giuridica.</p><p>Durante l&#8217;IndiaAI Impact Summit, l&#8217;intelligenza artificiale &#232; stata collocata al centro della competizione strategica tra Global North e Global South. L&#8217;India ha proposto una visione fondata sui &#8220;Tre Sutra&#8221;: People, Planet, Progress, come cornice per un&#8217;adozione dell&#8217;AI inclusiva, sostenibile e orientata allo sviluppo umano.</p><p>Il principio guida &#232; chiaro: &#8220;Sarvajan Hitaya, Sarvajan Sukhaya&#8221; &#8212; per il benessere di tutti.</p><p>Questa impostazione non &#232; semplice retorica etica. &#200; una dichiarazione strategica: la tecnologia deve servire l&#8217;umanit&#224; senza sostituirla, all&#8217;interno di un sistema di responsabilit&#224; distribuita e sovranit&#224; cognitiva.</p><p></p><p><em><strong>&#8220;L&#8217;intelligenza artificiale pu&#242; automatizzare processi. Non pu&#242; automatizzare la responsabilit&#224;.&#8221;<br>&#8212; Nicoletta De Vincenzi</strong></em></p><p>Ed &#232; qui che si gioca la partita dell&#8217;AI governance nel 2026.</p><h2>L&#8217;AI come sistema stratificato: oltre la responsabilit&#224; unitaria</h2><p>Il diritto tradizionale tende a individuare un responsabile unico: un produttore, un prestatore di servizi, un ente.</p><p>Questo schema funziona per prodotti lineari.</p><p>L&#8217;intelligenza artificiale contemporanea non &#232; lineare. &#200; uno stack socio-tecnico stratificato.</p><p>Dati, modelli, infrastruttura, applicazioni, interfacce, identit&#224; digitali, sistemi agentici: ogni livello introduce un centro di controllo differente e un diverso grado di imputabilit&#224;.</p><p>Chi governa i dati non coincide necessariamente con chi controlla il modello.<br>Chi controlla il modello non coincide con chi integra il sistema in un&#8217;infrastruttura critica.<br>Chi integra non coincide con chi utilizza.</p><p>Per questo i modelli di responsabilit&#224; unitaria risultano sempre pi&#249; inadeguati.</p><p>Se concepiamo l&#8217;AI come infrastruttura decisionale, la responsabilit&#224; deve essere distribuita lungo l&#8217;intero ciclo di vita del sistema: dalla costruzione dei dataset all&#8217;addestramento del modello, dalla progettazione delle architetture di sicurezza all&#8217;integrazione organizzativa, fino alla distribuzione e all&#8217;uso in contesti ad alto rischio.</p><p>Nell&#8217;era dell&#8217;Agentic AI, il danno &#232; raramente monocausale. &#200; sistemico.</p><p>La domanda non &#232; pi&#249; &#8220;chi ha sbagliato?&#8221;.<br>&#200; &#8220;quale livello dello stack ha reso possibile quel danno?&#8221;.</p><p>Questo cambio di prospettiva &#232; coerente con l&#8217;impostazione risk-based dell&#8217;EU AI Act, che gi&#224; all&#8217;Articolo 9 impone ai fornitori di sistemi ad alto rischio l&#8217;adozione di un sistema strutturato di gestione del rischio lungo l&#8217;intero ciclo di vita del modello.</p><h2>Responsabilit&#224; graduata e AI Liability Framework</h2><p>Nel dibattito su AI governance e AI liability si sta affermando il paradigma della responsabilit&#224; graduata.</p><p>Non esiste un unico responsabile. Esiste una responsabilit&#224; proporzionale al contributo causale e al controllo effettivo esercitato sul sistema.</p><p>Chi sviluppa un modello, chi lo commercializza e chi lo implementa in un determinato dominio non pu&#242; pi&#249; trasferire la responsabilit&#224; a monte o a valle. Deve condividere l'onere della prova, la trasparenza progettuale, la tracciabilit&#224; dei log decisionali e la documentazione tecnica verificabile.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png" width="1456" height="732" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/d475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:732,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2308064,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188804549?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y0yI!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fd475e6a9-861c-4612-8d4c-eae70807502e_2678x1346.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>L&#8217;autoregolamentazione volontaria si &#232; dimostrata insufficiente in un contesto caratterizzato da interessi finanziari e geopolitici su scala globale.</p><p>Ethics by design senza enforcement resta una dichiarazione.</p><p>In questa prospettiva emerge la proposta di un Global AI Harms Registry: un registro internazionale dei danni causati o facilitati da sistemi di intelligenza artificiale.</p><p>Senza dati sui danni non esiste diritto efficace.</p><p>Un registro strutturato consentirebbe di classificare i danni &#8212; fisici, economici, reputazionali, cognitivi, sistemici &#8212; di identificare pattern ricorrenti e di supportare aggiornamenti normativi dinamici.</p><p>La AI liability diventa cos&#236; non solo sanzione ex post, ma meccanismo di apprendimento collettivo.</p><p>Non &#232; un caso che l&#8217;EU AI Act preveda obblighi stringenti in materia di qualit&#224; dei dati (Articolo 10) e documentazione tecnica (Articolo 11), proprio per rendere tracciabile la catena decisionale e facilitare l&#8217;attribuzione di responsabilit&#224;.</p><h2>Sovranit&#224; cognitiva e diritto alla realt&#224;</h2><p>La dimensione pi&#249; sottovalutata della AI governance non &#232; tecnica. &#200; cognitiva.</p><p>I sistemi generativi e l&#8217;Agentic AI non influenzano soltanto processi economici o organizzativi. Influenzano la formazione delle credenze e la costruzione della realt&#224; percepita.</p><p>Quando deleghiamo sistematicamente il giudizio critico a un algoritmo, stiamo esternalizzando una funzione centrale dell&#8217;autonomia individuale.</p><p>Se questa delega diventa invisibile e strutturale, emerge un rischio di dipendenza cognitiva sistemica.</p><p>La governance deve proteggere almeno tre diritti fondamentali: il diritto alla realt&#224; verificabile, la tracciabilit&#224; della provenienza dei contenuti e la capacit&#224; individuale di discernimento.</p><p>L&#8217;Articolo 13 dell&#8217;EU AI Act, dedicato agli obblighi di trasparenza, si muove esattamente in questa direzione: garantire che gli utenti siano consapevoli di interagire con un sistema di AI e possano comprendere in modo adeguato le sue caratteristiche e limitazioni.</p><p>Senza sovranit&#224; cognitiva non esiste democrazia informativa.<br>E senza democrazia informativa, nessuna democrazia costituzionale &#232; stabile.</p><h2>Human-in-the-loop e EU AI Act</h2><p>Con l&#8217;Articolo 14 dell&#8217;EU AI Act, la supervisione umana nei sistemi ad alto rischio diventa obbligo giuridico.</p><p>L&#8217;AI pu&#242; operare come autopilota, ma l&#8217;ultima decisione deve restare umana in modo effettivo.</p><p>Per essere reale, la supervisione deve garantire comprensione del contesto di rischio, verifica logica dell&#8217;output, responsabilit&#224; sugli input e potere di override tecnico.</p><p>Senza potere di intervento, l&#8217;Human-in-the-loop &#232; simbolico.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png" width="1456" height="759" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:759,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2740514,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188804549?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!ip_f!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff3e80835-aadb-418a-a775-5bce4876dfde_2748x1432.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>E la supervisione simbolica non &#232; governance.</p><p>In un contesto di Agentic AI, dove i sistemi possono pianificare e agire in sequenze autonome, la figura del supervisore umano diventa un presidio costituzionale, non una mera formalit&#224; di compliance.</p><h2>Agentic AI e rischi emergenti</h2><p>L&#8217;Agentic AI introduce pianificazione autonoma, uso di strumenti esterni e decisioni sequenziali nel tempo.</p><p>Non &#232; una questione di intenzioni artificiali, ma di complessit&#224; sistemica.</p><p>Pi&#249; autonomia operativa significa maggiore distanza tra input umano e azione finale. E maggiore distanza significa una maggiore difficolt&#224; di attribuzione della responsabilit&#224;.</p><p>Le risposte tecniche &#8212; monitoraggio della recursive self-improvement, standard di provenance come C2PA, watermarking, difese contro prompt injection e filtri contro exfiltration di dati &#8212; sono necessarie ma non sufficienti.</p><p>Serve una cornice legale dinamica, principle-based, capace di adattarsi all&#8217;evoluzione tecnologica e di integrare requisiti di gestione del rischio, qualit&#224; dei dati e supervisione umana.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png" width="1456" height="877" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/edae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:877,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2530609,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188804549?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" title="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!40wr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fedae569a-8747-468f-a027-8f7ad1eda492_2134x1286.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><h2>Governance dinamica e diffidenza strutturale</h2><p>Le normative tecniche diventano rapidamente obsolete. Per questo la regolazione dell&#8217;intelligenza artificiale deve essere fondata su principi stabili e adattabili nel tempo.</p><p>Sandbox regolatorie, audit indipendenti, logging robusto, explainability contestuale e diritto di contestazione non sono ostacoli all&#8217;innovazione. Sono le condizioni che la rendono investibile e socialmente legittima.</p><p>In un&#8217;epoca di AI sistemica, la fiducia cieca &#232; un rischio.</p><p>Serve una diffidenza strutturale: non sfiducia distruttiva, ma verifica organizzata e permanente.</p><p>La domanda non &#232; se l&#8217;intelligenza artificiale diventer&#224; pi&#249; potente. Lo diventer&#224;.</p><p>La domanda &#232; se costruiremo un&#8217;architettura di responsabilit&#224; adeguata prima che quella potenza diventi invisibile, opaca e non governabile.</p><p>Data-informed. Human-decided.</p><p>Nicoletta De Vincenzi<br>AI Strategy &amp; Governance</p><p></p><p>MAP 02 23 02 2026 - AI come Infrastruttura Decisionale - De Vince Digital - Nicoletta De Vincenzi</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png" width="1456" height="244" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:244,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:273220,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188804549?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!gj_0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6dedff7-1c9e-4246-848c-1942b2055069_4390x737.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[L’Intelligenza Artificiale non è un tool. È un’infrastruttura decisionale.]]></title><description><![CDATA[Il vero vantaggio competitivo non &#232; usare pi&#249; AI, ma progettare meglio cosa deleghiamo.]]></description><link>https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/lintelligenza-artificiale-non-e-un</link><guid isPermaLink="false">https://nicolettadevincenzi.substack.com/p/lintelligenza-artificiale-non-e-un</guid><dc:creator><![CDATA[Nicoletta De Vincenzi]]></dc:creator><pubDate>Sun, 22 Feb 2026 10:38:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<p><em>L&#8217;intelligenza artificiale non &#232; solo produttivit&#224;: ridisegna chi decide cosa. Perch&#233; l&#8217;AI &#232; un&#8217;infrastruttura decisionale e come governarla.</em></p><p>L&#8217;Intelligenza Artificiale non &#232; uno strumento. &#200; un&#8217;infrastruttura decisionale.</p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div><p>Tra dieci anni non ricorderemo quale modello usavamo.<br>Ricorderemo quali decisioni abbiamo delegato.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png" width="1456" height="792" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:792,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1889702,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!VULo!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F9ef9b9d8-169d-4905-8948-dd81cd3676c8_2490x1354.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>L&#8217;intelligenza artificiale viene spesso descritta come una tecnologia &#8220;intelligente&#8221;.<br>In realt&#224;, oggi la gran parte dei sistemi di AI &#232; costituita da modelli di apprendimento automatico che stimano funzioni a partire da grandi quantit&#224; di dati. Non &#8220;capiscono&#8221; il mondo: catturano pattern e correlazioni.</p><p>Un modello di AI non pensa.<br>Non comprende.<br>Non ha intenzioni.<br>Calcola probabilit&#224;.</p><p>Un Large Language Model, ad esempio, non conosce il significato delle parole: predice il prossimo token testuale sulla base dei pattern appresi durante l&#8217;addestramento. &#200; una macchina di inferenza probabilistica su scala massiva.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png" width="1456" height="716" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:716,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:1630905,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!cjIm!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F0c1ef083-df7d-4b26-a225-f3fb59e92a8c_2714x1334.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Eppure, quando inseriamo questi sistemi nei processi aziendali, accade qualcosa di molto pi&#249; profondo.<br>Non stiamo solo usando un software.<br>Stiamo integrando un meccanismo decisionale.</p><p>Quando un sistema di AI:</p><ul><li><p>classifica un cliente</p></li><li><p>suggerisce un prezzo</p></li><li><p>seleziona un candidato</p></li><li><p>assegna un punteggio di rischio</p></li><li><p>attiva o blocca una transazione</p></li></ul><p>sta applicando una funzione matematica a un insieme di dati per produrre un output ottimizzato rispetto a un obiettivo.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png" width="1456" height="805" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:805,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2213962,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!By71!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F76776afc-8b38-434d-aa8b-f7559be5ca30_2576x1424.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Dietro quell&#8217;output ci sono:</p><ul><li><p>dati di training</p></li><li><p>criteri di ottimizzazione</p></li><li><p>metriche di performance</p></li><li><p>soglie decisionali</p></li></ul><p>Ogni scelta tecnica incorpora una potenziale scelta normativa.<br>Questo &#232; il punto che spesso manca nel dibattito pubblico.</p><p>L&#8217;AI non &#232; neutrale.<br>&#200; parametrica.<br>Risponde a ci&#242; che viene ottimizzato.</p><p>Se ottimizzi per velocit&#224;, sacrifichi profondit&#224;.<br>Se ottimizzi per profitto, introduci bias economici.<br>Se ottimizzi per riduzione del rischio, potresti comprimere le opportunit&#224;.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png" width="1456" height="759" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:759,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2515064,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Xl5y!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F65d7bf0f-ae90-49a4-ae0a-14632e3f20f4_2672x1392.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Questi sistemi sono gi&#224; impiegati in ambiti come selezione del personale, credito e sanit&#224;, dove i loro bias possono amplificare quelli storici anzich&#233; ridurli.</p><p>La maggior parte delle organizzazioni oggi impiega l&#8217;AI per aumentare l&#8217;efficienza.<br>Ma l&#8217;efficienza &#232; solo il primo livello.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png" width="1456" height="785" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/f91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:785,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2148654,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AGyR!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ff91ab586-544d-4b93-87c8-8a47ca40d758_2522x1360.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Il secondo livello &#232; l&#8217;architettura decisionale.</p><p>Chi controlla i dati?<br>Chi definisce le metriche?<br>Chi pu&#242; auditare il modello?<br>Chi &#232; responsabile dell&#8217;errore?</p><p>Con l&#8217;emergere degli agenti autonomi &#8212; sistemi che combinano modelli linguistici, pianificazione e uso di strumenti per eseguire sequenze di azioni &#8212; la questione diventa ancora pi&#249; rilevante. Non stiamo pi&#249; parlando di singoli output, ma di sequenze di azioni che hanno un impatto reale su persone e organizzazioni.</p><p>Ed &#232; qui che entra la governance.</p><p>Lo ripeto spesso:</p><p><em><strong>&#8220;L&#8217;intelligenza artificiale amplifica le capacit&#224; umane, ma non sostituisce la responsabilit&#224; umana.&#8221;<br>&#8212; Nicoletta De Vincenzi</strong></em></p><p>Il problema non &#232; l&#8217;automazione.<br>Il problema &#232; la delega inconsapevole.</p><p>Nel prossimo decennio, il vantaggio competitivo non sar&#224; determinato da chi us&#8217;AI, ma da chi progetta meglio i confini tra decisione umana e decisione algoritmica.</p><p>Data-informed. Human-decided.</p><p>L&#8217;AI pu&#242; migliorare la qualit&#224; e la velocit&#224; delle decisioni.<br>Ma solo se comprendiamo come funziona, quali limiti ha e dove deve fermarsi.</p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png" width="1456" height="772" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:772,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:2135735,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!5G3d!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F66a1e3a2-12de-4f85-bb15-cbb6f380d831_2658x1410.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><p>Altrimenti non stiamo costruendo innovazione.<br>Stiamo costruendo dipendenza da sistemi che non comprendiamo.<br>E la dipendenza senza comprensione non &#232; progresso.<br>&#200; vulnerabilit&#224;.</p><p>Nicoletta De Vincenzi<br>AI Strategy &amp; Governance<br>Data-informed. Human-decided</p><p></p><p><em>MAP 01 22 02 2026 - AI come Infrastruttura Decisionale - De Vince Digital - Nicoletta De Vincenzi </em></p><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png" width="1456" height="2813" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:2813,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:859930,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/png&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/i/188781553?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!mtxq!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F152c3bfd-5c92-4a93-a996-7fa61c0f0d0a_2866x5537.png 1456w" sizes="100vw" loading="lazy"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg aria-hidden="true" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p></p><div class="subscription-widget-wrap-editor" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://nicolettadevincenzi.substack.com/subscribe?&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Iscriviti&quot;,&quot;language&quot;:&quot;it&quot;}" data-component-name="SubscribeWidgetToDOM"><div class="subscription-widget show-subscribe"><div class="preamble"><p class="cta-caption">Questo Substack &#232; supportato dai Reader. Per ricevere nuovi Post e supportare il mio lavoro, considera di diventare un abbonato gratuito o un abbonato a pagamento.</p></div><form class="subscription-widget-subscribe"><input type="email" class="email-input" name="email" placeholder="Digita la tua email&#8230;" tabindex="-1"><input type="submit" class="button primary" value="Iscriviti"><div class="fake-input-wrapper"><div class="fake-input"></div><div class="fake-button"></div></div></form></div></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>